KELİMELER
Kelimeler olmasa biz insanlar nasıl anlaşırdık acaba. Aynı dili konuşuyoruz hepimiz ama kendi içimizdeki bölgelerde bile diğer insanların bilmediği o kadar farklı kelimler mevcut ki insan hayret ediyor. Benim hem Kayseri hem de Kırklareli hikayem olduğundan bu yörelere özgü bazı kelime örneklerini sizinle paylaşmak istedim. Bu kelimelerin pek çoğu eski toprak insanlar tarafından halen kullanılıyor ama her yeni nesil pek çoğunu kaybediyor. Kayseri yöresinin benim az buçuk aşina olduğum kelimelerin bazılarını burada yazmak gerekirse;
KAYSERİ
Bıldır → Geçen yıl
Nörüyon, nidiyon → Ne yapıyorsun?
Pırtı → Eşya, ıvır zıvır
Uşak → Çocuk
Yalapşap → Aceleyle, özensiz
Aşlık → Yemeklik buğday
Yağlama → Kat kat yapılan yöresel yemek
Ağıl → Küçükbaş hayvan barınağı
Davar → Koyun-keçi sürüsü
İmece → Birlikte iş yapma geleneği
Gadanı alayım, gadasını aldığım → Sana zarar gelmesin, sevgi ifadesi, canına yandığım
Gözünü sevdiğim → Samimi hitap
Çimmek → Yıkanmak
Mintan – Gömlek
Gocuk – Kaban
Horanta – Aile, grup
Voo – Aaa, amanın
Yiğin – Çok
Gücün – zarzor
Zopçuk – hoppa, şımarık
Carı carı – Çabuk Çabuk
Masimemek – Dikkate almamak, önemsememe
Kip oldu, kip durdu – Tam olmak, elbisenin üzerine oturması
Sepli – Tertipli
İtiyat etme – Çekinme
Sefdurun – Saf
Santır – Anlamayan, safı
Hayırlısı baah – Hayırlısı bakalım
Nahas – Nasıl oldu da
Gop – koş
İlaançe – Naylon leğen
Culluh – Hindi
Kössü – Köstebek
Şemşamer – Ayçiçeği, çekirdek
Göresim geldi – Özledim
Şatillenme – Kendini naza çekme
Şimdi de Kırklareli’nde kullanılan yöresel kelimelere bir bakalım; Tabi ki konuşma sadece kelimelerle değil onu söyleyiş biçimi, vurgu, tonlama ve şive ile de ilgili olduğundan yazıdan okumak ile sesli duymak elbette çok farklı olacaktır.
Nabıyon → En çok kullanılan nasılsın karşılığı ifade.
A be → Samimi çıkış (“A be yeter!”)
Mıymıntı → Yavaş, ağır hareket eden
Çimmek → Yıkanmak (Trakya’da da kullanılır)
Kallavi → Gösterişli, büyük
Gıdırtak → Boğaz (komik kullanımda)
Cibilliyetsiz → Karaktersiz
Sallapati → Düzensiz, gelişigüzel
Somak – surat
Kızan – kopil – çocuk
Sıpıtmak, Fıydırmak – gelişi güzel atmak
Ep gene – hep yine, her zaman
Şavkımak – parlamak
Yantalak – doğru davranmayan
Süümek – küfür etmek
Bızıklamak – kurcalamak, karıştırmak
Onuştan – onun için
Gündöndü – Ayçiçeği
İnge – Yenge
Mare – Kız
Kezlemek – odaklanmak
Sefte – ilk defa
Setre – çeket
Kaçım kaçım – hızlıca, acele
Mintan – gömlek
Sındırmak – bezdirmek
Naşat – hal, dermen
Sayımsamak – adam yerine koymak
Akat mı? – hakikaten mi?
Bu yazıyı okuyunca eğer yüzünüzde bir gülümseme oluyorsa siz de pek yeni nesi sayılmazsınız diyebilirim.
