İLBER ORTAYLI

İlber Ortaylı, 21 Mayıs 1947 tarihinde Avusturya’nın Bregenz şehrinde, Kırım Tatarı kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Annesi Şefika Hanım, babası ise uçak mühendisi olarak çalışmıştır. İlk ve orta öğrenimini Türkiye’de, İstanbul ve Ankara’da tamamlamıştır. 1965 yılında Ankara Atatürk Lisesi’nden mezun olduktan sonra, üniversite eğitimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde başlamış, daha sonra Tarih bölümüne geçiş yapmıştır.
Akademik kariyerinde Osmanlı tarihi ve Türk tarihi alanlarında uzmanlaşan Ortaylı, hem Türkiye’de hem de yurt dışında önemli görevler üstlenmiştir. Türk Tarih Kurumu’nun şeref üyesi olan Ortaylı, uluslararası Osmanlı tarihi çalışmalarıyla da tanınmaktadır. Aynı zamanda yazar ve akademisyen olarak birçok kitap ve makale kaleme almıştır.
İlber Ortaylı, tarih biliminin Türkiye’deki en etkili ve saygın isimlerinden biri olarak kabul edilir. Akademik çalışmaları, televizyon programları ve konferanslarıyla geniş kitlelere tarih bilincini aşılamıştır.
Osmanlı ve Türk tarihi alanında uzman
Türk Tarih Kurumu şeref üyesi
Çok sayıda kitap ve makale yazarı
Türkiye’nin en tanınmış tarihçilerinin günümüzde en bilindik insanını kaybettik. Bizler onu cehalet ile mücadelesiyle, gençlere verdiği tavsiye ve hayat mottolarıyla ve elbette Fatih Altaylı ve Celal Şengör ile yaptığı eğlenceli ama eğitici sohbetlerinden hatırlayacağız. 

Tarihe meraklı okuyucuların evinde onun kitaplarından biri veya birkaçı mutlaka vardır. Onun sohbetini de dinlemeyen pek az insan kalmıştır. Türk tarihi konusunda onun üzerine laf söyleyecek biri sanırım yoktur. Tıpkı hocası Halil İnalçık gibi hayatını tarihe bilime ve akla adamış 7 dil bilen ve sayısız eseriyle kendisi ile bir dönem aynı zamanda yaşamış olmanın keyfi ile onu rahmetle anıyorum.

Eserleri:

1974: Tanzimat’tan Sonra Mahallî İdareler
1978: Türkiye’de Belediyeciliğin Evrimi (İlhan Tekeli ile birlikte)
1979: Türkiye İdare Tarihi – Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) tarafından yayımlanan kitap; Sasaniler İranı, Bizans, İslam, İtalyan şehir devletleri idare tarihinden sonra Anadolu Selçukluları ve Osmanlılarda devlet örgütünü ve sosyo-ekonomik düzeni ele alır. Alanında kaleme alınmış ilk eserdir.[kaynak belirtilmeli]
1980: Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu
1981: Gelenekten Geleceğe: Gelenekten Geleceğe 2006’da Ufuk Kitapları’ndan çıkan kitap. Ortaylı’nın 3 ana konudaki makalelerinden oluşmaktadır. Bunlar Osmanlı Mirası, Kültür Meseleleri ve Edebiyat ve Tiyatro Penceresindendir. Toplam 21 makale içermektedir. Bugüne değin 12 baskısı çıkmış ve üzerinde çeşitli düzeltmeler yapılmıştır.
1983: İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı
1985: Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Yerel Yönetim Geleneği
1986: İstanbul’dan Sayfalar – Hil Yayın tarafından yayımlanan kitap; yazarın İstanbul, semtleri ve hayatı hakkında gazete ve dergilerde çıkmış akademik olmayan yazılarından ve son kısımda İstanbul’un yerleşme düzeni hakkında akademik yazısından oluşmaktadır.
1994: Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devleti’nde Kadı
1996: Türkiye İdare Tarihine Giriş
2000: Osmanlı Aile Yapısı
2001: Tarihin Sınırlarına Yolculuk
2001: Osmanlı İmparatorluğu’nda İktisadî ve Sosyal Değişim
2002: Osmanlı Mirasından Cumhuriyet Türkiyesi’ne (Taha Akyol ile birlikte)
2004: Osmanlı Barışı
2005: Barış Köprüleri: Dünya’ya Açılan Türk Okulları
2006: Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek-1
2006: Kırk Ambar Sohbetleri
2006: Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek-2
2007: Eski Dünya Seyahatnamesi: Ortaylı’nın gezi izlenim-seyahatname türündeki kitabıdır. Aşina Kitaplar Yayınları tarafından Mart 2007’de basılmıştır.
2007: Yahudilik Tarihi, Ahmet Almaz ile 2007 Nokta Kitap
2007: Avrupa ve Biz
2007: Batılılaşma Yolunda
2007: Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek-3
2007: Mekân ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı
2008: Osmanlı Sarayında Hayat
2008: Tarihimiz ve Biz
2008: Tarihin İzinde
2009: Tarihin Işığında
2010: Türkiye’nin Yakın Tarihi
2011: Defterimden Portreler
2011: Tarihin Gölgesinde (Taha Akyol ile birlikte)
2012: Yakın Tarihin Gerçekleri, Timaş Yayınları
2012: Cumhuriyetin İlk Yüzyılı 1923-2023, Timaş Yayınları
2013: İlber Ortaylı Seyahatnamesi, Timaş Yayınları
2014: İmparatorluğun Son Nefesi, Timaş Yayınları
2014: Eski Dünya Seyahatnamesi, Timaş Yayınları
2015: Türklerin Tarihi, Orta Asya’nın Bozkırlarından Avrupa’nın Kapılarına, Timaş Yayınları
2016: Türklerin Tarihi, Anadolu’nun Bozkırlarından Avrupa’nın İçlerine, Timaş Yayınları
2016: İttihat ve Terakki
2016: Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devletinde Kadı
2016: Osmanlı’ya Bakmak Osmanlı Çağdaşlaşması
2016: İstanbul’dan Sayfalar
2017: Türklerin Altın Çağı
2017: Tarihe Yön Veren 100 Lider
2018: Gazi Mustafa Kemal Atatürk
2019: Bir Ömür Nasıl Yaşanır?: Kronik Kitap yayınevinin 2019’da bastığı kitaptır. Deneme türündeki kitap, insanların yaşamları boyunca karşılaştıkları sorunların üstesinden nasıl gelecekleri ve doğru tercihte bulunma yöntemleri konusunda bilgi sunmaktadır.
2020: Türklerin Tarihi
2021: Yakın Tarihin Gerçekleri, Kronik Kitap
2022: İnsan Geleceğini Nasıl Kurar?: Ortaylı’nın 2022 yılında Kronik Kitap Yayınları’ndan çıkan deneme türündeki kitabıdır. Ortaylı, insanın hayatını kurarken yaşadığı süreçleri ve karşılaştığı zorlukları anlatmaktadır. Hayatlarını kurma sürecinde okuyuculara rehberlik eden bir eserdir. Kitap, 2022’de Türkiye’de en çok okunan kitaplar arasına girmiştir.
2022: Türklerin Tarihi 2, Kronik Kitap
2023: 1923 Cumhuriyetin İlk Yüzyılı 2023
2024: Avrupa ve Biz – Geçmişten Günümüze
2025: Fatih Sultan Mehmed: Doğunun ve Batının Efendisi
2025: Cumhuriyet’in İlk Sabahı, Gökçe Akgül ve Şermin Yaşar ile birlikte, Kronik Kitap
2025: Kuruluş: Cumhuriyet’e Giden Yol, Kronik Kitap

Kaynak: VIKIPEDIA