YANGIN
Kısaca Yangın Yönetmeliği olarak bilinse de asıl adı “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” olarak geçmiştir mevzuatımıza. “Bu Yönetmeliğin amacı; kamu kurum ve kuruluşları, özel kuruluşlar ve gerçek kişilerce kullanılan her türlü yapı, bina, tesis ve işletmenin, tasarımı, yapımı, işletimi, bakımı ve kullanımı safhalarında çıkabilecek yangınların en aza indirilmesini ve herhangi bir şekilde çıkabilecek yangının can ve mal kaybını en aza indirerek söndürülmesini sağlamak üzere, yangın öncesinde ve sırasında alınacak tedbirlerin, organizasyonun, eğitimin ve denetimin usul ve esaslarını belirlemektir.” ilk paragrafı.
Bolu Kartalkaya’da bir otelde çıkan yangın ve kaybettiğimiz onca insanın ardından sosyal medyada olur olmaz bir sürü bilgisi olmayan ama fikri olan insandan dezenformasyon olunca, en azından özet geçmek istedim bu konuda.
“Görev, yetki ve sorumluluk
MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından;
a) Yapı ruhsatı vermeye yetkili idareler,
b) Yatırımcı kuruluşlar,
c) Yapı sahipleri,
ç) İşveren veya temsilcileri,
d) Tasarım ve uygulamada görevli mimar ve mühendisler ile uygulayıcı yükleniciler ve imalatçılar,
e) Yapı yapılmasında ve kullanımında görev alan müşavir, danışman, proje kontrol, yapı denetimi ve işletme yetkilileri, görevli, yetkili ve sorumludur.
(2) Yangın söndürme ve algılama, duyuru ve acil aydınlatma gibi aktif yangın güvenlik sistemlerinin yeterli olmamasından; projenin eksik veya hatalı olması veya standartlara uygun olmaması hâlinde proje müellifleri ve yapımın eksik veya hatalı olması veya standartlara uygun olmaması hâlinde ise müteahhit veya yapımcı firma sorumludur. Sistemin uygun çalışmaması işletmeden kaynaklanıyor ise, işletmeci kuruluş doğrudan sorumlu olur. Yangın güvenlik sistemlerinin yaptırılmasının gerekli olduğu yapı sahibine yazılı olarak bildirildiği hâlde, yapı sahibi tarafından yaptırılmamış veya standartlara uygun yaptırılmamış ise, yapı sahibi sorumlu olur.
(3) Bu Yönetmelik hükümlerine uyulmaması sebebiyle meydana gelen yangın hasarlarından dolayı;
a) Yapı inşasında yer alan yapı sahipleri, işveren ve işveren temsilcileri,
b) Tasarımda, uygulamada ve denetimde görevli mimar ve mühendisler,
c) Yapı denetimi kuruluşları,
ç) Müteahhitler, imalatçılar ve danışmanları, kusurlarına göre sorumludur.”
Yukarıda yazdığım görev yetki ve sorumluluk birebir yönetmeliğin alıntısıdır. Okuma yazma bilen her vatandaş bu kısmı okuduğunda kimlerin sorumlu olduğunu çok rahatlıkla çıkarabilir. Bunu günlerce TV programlarında tartışmaya spekülasyon yapmaya hiç gerek yok. İl Belediyelerinin yetki alan sınırları da bellidir. İlçelerin de Beldelerin de. Büyükşehir olmayan illerde İl özel İdareleri mücavir alan dışında kalan tüm bölgelerin yapı ruhsatlarından sorumludur. Yapı ruhsatı veren idarelerin yapı projelerini incelerken kullanması gereken başucu yönetmeliklerinden birisidir Yangın Yönetmeliği. Tarihini tam hatırlayamadığım ama yaklaşık 10 sene önce mevzuatta bir düzenleme yapılarak o tarihe kadar İtfaiye Müdürlüklerince yapılan ve adına itfaiye onayı dediğimiz uygulama ruhsat veren idarelere devredildi. Bu geçiş süreci bir süre belirsiz kaldı ve sonra hızlandırılmış eğitimler verildi.
Burada atlanan en önemli şey projenin yangın yönetmeliğine uygun olmasından ziyade özellikle yapı kullanma izni sonrasında verilen işyeri açma ruhsatlarında istenilen itfaiye raporlarının ilk sefer alınmasından sonra periyodik kontrollerinin olup olmama zorunluğunun belirsizliği.
Yangın konusu sadece bir kaç saatte öğrenilecek bir mevzu değildir. Bu yönetmelik en az İmar Yönetmelikleri kadar dolu ve ağırdır özel uzmanlık gerektirir. Bu özellikle kamu kurumlarının önem vermesi mevzuatımızın da buna göre yeniden revize edilmesi acilen gereklidir. Son bir not da yangın merdivenleri için söylemeliyim. Sosyal medyada bütün yangın merdivenleri profilden veya çelikten bina dışına yapılır diye yanlış algı var. Bu tip açık merdivenler 21.50 metre veya daha az yükseklikteki binalarda, dairesel dış kaçış merdivenleri en fazla 9.50 metre yani yaklaşık 3 katlı yapılarda kullanılabilir. Ama esas olan bu merdivenlerin korunumlu ve dayanıklı olmak zorunda olduklarıdır. Kısaca ülkemizde pek çok konuda olduğu gibi bu konuda da kat edilmesi gerek çok uzun bir yol olduğu açıktır. Tepeden tırnağa ihtisaslaşma ve iş ahlakı en önceliktir.